Toplumumuzun ilerlemesi ve demokratikleşmesi, ancak bütün kesimlerin eşit katılımıyla mümkündür. TDP, toplumsal cinsiyet eşitliğini ve gençlerin güçlendirilmesini, sosyal adaletin vazgeçilmez bir parçası olarak görür. Kadınların hayatın her alanında erkeklerle eşit hak ve fırsatlara sahip olması, karar alma mekanizmalarında etkin rol alması temel hedeflerimizdendir. Genç nesillerin ise iyi eğitim almış, bilinçli bireyler olarak ülke yönetimine ve kalkınmaya katılmasını sağlamayı amaçlıyoruz. Bu bağlamda, hem kadınlar hem de gençler için özgürlükçü, katılımcı ve destekleyici politikalar geliştireceğiz. Ayrıca, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak geniş bir perspektifi gerektirir: Sadece kadın ve erkeğin eşitliği değil, toplumdaki tüm cinsel yönelim ve kimliklere saygı, fırsat eşitliği ve ayrımcılığın her türüne karşı duruş, bizim politikalarımızın temelidir.
Kadınların Güçlendirilmesi ve Eşit Temsil
Ne yazık ki kadınlar, toplumumuzda hem çalışma hayatında hem de siyasette yeterince temsil edilmiyor ve çeşitli ayrımcı uygulamalara maruz kalıyor. TDP, kadınların toplumsal statüsünü yükseltmek ve karşılaştıkları engelleri kaldırmak için kapsamlı önlemler alacaktır. Öncelikle, siyasi temsilde kadınların önü açılacaktır: Partimiz içinden başlayarak kadın kotası uyguluyoruz ve bunu yasal düzeyde de destekliyoruz. Milletvekili genel seçimlerinde ve yerel yönetimlerde partilerin aday listelerinde en az %30 kadın olmasını hedefleyen yasal düzenlemeleri destekleyeceğiz, bu oranın zamanla %50’ye yaklaşmasını arzu ediyoruz. Kamu yönetiminde ve üst düzey bürokratik pozisyonlarda kadın istihdamını teşvik edeceğiz; liyakata dayalı atamalarda kadınların da eşit fırsat bulması için pozitif ayrımcılık ilkelerini dikkate alacağız.
Kadına yönelik şiddetle mücadele, önceliklerimizin en üst sırasında yer alır. Aile içi şiddet, toplumumuzun kanayan yaralarından biridir ve kesinlikle tolere edilemez. Bu amaçla mevcut yasaları (Aile İçi Şiddeti Önleme Yasası vb.) güçlendirecek, uygulamadaki eksikleri gidereceğiz. Polis teşkilatı içinde kadına şiddet konusunda uzman birimler kuracak, gelen şikayetlerin hassasiyetle ve ivedilikle ele alınmasını sağlayacağız. Şiddet mağduru kadınların koruma altına alınması için sığınma evleri ağını genişleteceğiz. Her ilçede en az bir kadın sığınma evi kurulacak, buralarda kadınlara ve varsa çocuklarına güvenli barınma, psikolojik destek, hukuki danışmanlık ve mesleki eğitim imkanı sunulacaktır. Kadın sığınma evlerinin finansmanı devlet tarafından güvence altına alınacak, ilgili sivil toplum örgütleriyle iş birliği yapılacaktır. Ayrıca toplumsal farkındalığı artırmak üzere okullarda, medya kampanyalarında kadına saygı ve şiddetsiz iletişim konuları işlenecektir. Yasal olarak ise, kadına şiddet uygulayanlara verilen cezalar artırılacak, caydırıcılık sağlanacaktır. Özellikle ısrarlı takip, taciz gibi fiillerin etkin şekilde cezalandırılması için yasal boşluklar doldurulacaktır.
Çalışma hayatında kadınların karşılaştığı eşitsizlikleri gidermeye dönük politikalarımız da olacaktır. Eşit işe eşit ücret ilkesinin gerçekten uygulanması sağlanacaktır; kamuda zaten var olan bu ilke, özel sektörde de denetlenecek, kadınların sırf cinsiyetleri nedeniyle daha düşük ücrete çalıştırılması önlenecektir. İşe alım ve terfilerde cinsiyet ayrımcılığı yapılıp yapılmadığını izlemek üzere İş Yasası ve ilgili mevzuata uyum denetimleri artırılacaktır. Kadınların kariyer gelişiminde önlerine çıkan en büyük engellerden biri de anne olduklarında yaşadıkları zorluklardır. Bu nedenle TDP, çalışan annelere destek politikaları geliştirecektir: Kreş imkanları yaygınlaştırılacak, büyük işyerlerine çalışanları için kreş açma zorunluluğu getirilmesi değerlendirilecektir. Doğum izni sonrasında kadınların iş hayatına kolay dönebilmesi için yarı zamanlı çalışma veya esnek mesai düzenlemeleri teşvik edilecektir. Kamuda halen uygulanan doğum izni süreleri (doğum öncesi ve sonrası toplam 4 ay, ayrıca 6 ay yarı zamanlı çalışma hakkı) özel sektör için de benzer şekilde uyarlanacak ve devlet tarafından sübvansiyonla desteklenecektir ki özel işletmeler kadın çalıştırmaktan imtina etmesin. Ayrıca babalık iznini de cesaretlendireceğiz; babaların yeni doğan bakımı konusunda daha fazla sorumluluk alması için babalık izni süresi makul ölçüde artırılacaktır.
Kadın girişimciliğini de destekleyerek ekonomik hayatta kadınların payını büyütmeyi amaçlıyoruz. Kadın Kooperatifleri ve kadın girişimcilere sıfır faizli kredi programları oluşturacağız. Örneğin el işi, gıda üretimi, turizm, bilişim gibi alanlarda kendi işini kurmak isteyen kadınlara hibe ve eğitim desteği verilecektir. Kırsal kesimdeki kadınların üretime katılmasını teşvik için ev eksenli çalışma atölyeleri, kooperatifleşme projeleri desteklenecektir. Kadın emeğinin görünür olması ve gelir getirmesi, hem kadınların güçlenmesini hem de aile bütçelerine katkıyı sağlayacaktır.
Gençlerin Güçlendirilmesi ve Katılımı
Genç nüfusumuz en değerli hazinemizdir. Ne var ki gençler eğitim, işsizlik ve karar alma süreçlerinden dışlanma gibi çeşitli sorunlar yaşıyor. TDP, gençliğe yatırım yapmanın ülkenin geleceğine yatırım yapmak olduğunun bilincindedir. Öncelikle genç işsizliği azaltmak ve gençlere nitelikli işler sağlamak için ekonomi bölümümüzde bahsettiğimiz adımları atacağız (girişimcilik destekleri, genç istihdam teşvikleri vb.). Bunun yanında, gençlerin sosyal ve kültürel gelişimini desteklemek de önemli. Her gencin spor, sanat, bilim gibi alanlarda kendini geliştirebileceği ortamlar yaratacağız. Gençlik merkezleri her bölgede kurulacak veya mevcut olanlar etkinleştirilecek; bu merkezlerde kütüphane, bilişim atölyeleri, müzik ve resim atölyeleri, spor salonları gibi imkanlar sunulacaktır. Böylece gençler boş zamanlarını verimli faaliyetlerle değerlendirebilecek, kötü alışkanlıklardan uzak duracaktır.
Gençlerin yönetim ve karar süreçlerine katılımı için yenilikçi yöntemler uygulayacağız. Gençlik Meclisleri oluşturmayı planlıyoruz: Yerel düzeyde (belediyeler bünyesinde) gençlik konseyleri kurulacak, gençler kendi yaşadıkları yere dair proje ve önerilerini buralarda tartışıp belediyeye sunabilecek. Ulusal düzeyde de “Gençlik Parlamentosu” gibi danışma mekanizmaları düşünülebilir; bu sayede gençlerin sesi yasa yapıcılara ve yöneticilere ulaşacaktır. Ayrıca seçimlerde gençlerin temsilini artırmak üzere aday listelerinde genç kotası teşvik edilebilir. TDP olarak, genç üyelerimizin parti organlarında ve aday listelerinde yer almasını destekliyoruz ve diğer partilere de gençleşmeyi öneriyoruz.
Sporun Geliştirilmesi
Gençlik denince spor ayrı bir yer tutar. Hem genç nüfusun enerjisini doğru yönde kanalize etmek hem de sağlıklı nesiller yetiştirmek için spora yatırım yapacağız. Her bölgede spor tesisleri inşa edilecek veya mevcut tesisler yenilenecek. Futbol, basketbol gibi popüler branşların yanı sıra voleybol, atletizm, yüzme, tenis, masa tenisi, judo, taekwondo gibi çeşitli branşlarda altyapı ve kulüpleşme desteklenecektir. Okullarda beden eğitimi derslerinin kalitesi artırılacak, yetenekli öğrencilerin keşfedilmesi için beden eğitimi öğretmenleri ile spor kulüpleri iş birliği yapacaktır. Okul Sporları Ligi gibi yapılarla gençlerimizin müsabaka tecrübesi edinmesi ve spora ilgisinin artması sağlanacaktır.
Kuzey Kıbrıs’ın sporcularının uluslararası alanda yarışmasının önündeki ambargolar herkesçe malumdur. Bu ambargoların kaldırılması için gerekli diplomatik girişimleri yaparken, genç sporcularımızın yıldan yıla hevesini kırmadan gelişebileceği alternatif organizasyonlar kuracağız. Örneğin Türk Devletleri Teşkilatı veya İslam Ülkeleri Oyunları gibi platformlarda yer alma imkanlarını kovalamaya devam edeceğiz. Ayrıca spor turizmi ile de sporcularımızın farklı takımlarla maçlar yapması sağlanabilir. Kulüplerimizin ve sporcularımızın malzeme, tesis, kamp gibi ihtiyaçlarına devlet destek verecek; spor bütçesi şeffaf ve verimli kullanılmak şartıyla artırılacaktır.
Kadınların ve özel gereksinimli bireylerin spora katılımını ayrıca teşvik edeceğiz. Kız çocuklarının ve kadınların spor yapabileceği güvenli ortamlar sağlanacak, kadın spor kulüpleri ve ligleri desteklenecektir. özel gereksinimli gençler için paralimpik branşlarda faaliyet yürüten kulüplere daha fazla kaynak ayrılacak; her gencin spor yapma hakkı olduğundan hareketle, onları kucaklayıcı politikalar uygulanacaktır.
Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve LGBTQ+ Hakları
TDP, toplumsal cinsiyet eşitliği kavramını en geniş anlamıyla ele alır. Kadın-erkek eşitliğinin yanı sıra, cinsel yönelimi veya cinsiyet kimliği nedeniyle hiçbir bireyin ayrımcılığa uğramaması gerektiğine inanırız. Kıbrıs Türk toplumunda farklı cinsel yönelim ve kimliklere sahip bireyler (LGBTQ+ bireyler) de bu toplumun eşit yurttaşlarıdır. Partimiz, herkesin kendini özgürce ifade edebildiği, ayrımcılık veya nefret söylemine maruz kalmadığı bir toplumsal ortamı savunur. Bu doğrultuda, ceza yasamızda yapılan reformla eşcinselliğin suç olmaktan çıkarılmış olmasını yeterli görmüyoruz; ayrımcılığa karşı daha proaktif politikalar geliştireceğiz. Ayrımcılık Karşıtı Yasalar çıkarılarak, istihdamda, hizmet almada veya kamusal alanda cinsiyet, cinsel yönelim, din, dil, ırk gibi herhangi bir temelde ayrımcılık yasaklanacak ve yaptırıma tabi olacaktır. Nefret söylemi ve nefret suçlarına karşı cezalar caydırıcı hale getirilecektir. Okullarda verilecek toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimleri, genç yaşlardan itibaren bireylerin birbirine saygılı ve farklılıklara hoşgörülü olmasını sağlayacaktır.
Kadın hakları mücadelemizi destekleyen en önemli kurumsal adımlardan biri, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi’nin etkinleştirilmesi olacaktır. Bu daire, tüm bakanlıklar ve kurumlarla iş birliği halinde, politikaların cinsiyet eşitliğine duyarlı hale getirilmesi için çalışacak; etki analizleri yaparak raporlar yayımlayacaktır. Partimiz, ilgili sivil toplum örgütleriyle (örneğin kadın örgütleri, LGBTQ+ dernekleri) yakın diyalog içinde politikalarını şekillendirecektir. Nitekim TDP halihazırda bu diyaloğa önem vermektedir; örneğin LGBTQ+ hakları alanında çalışan derneklerle görüşerek seçim bildirgelerine katkı almayı bir görev addetmiştir. İktidara geldiğimizde de bu katılımcı yaklaşımı sürdüreceğiz.
Özetle, TDP toplumun yarısını oluşturan kadınları güçlendirmeden, gençlere alan açmadan ve tüm bireylerin cinsiyet kimliği ya da yönelimleri ne olursa olsun eşit yurttaş kabul edilmediği bir düzeni demokratik saymayacaktır. Eşitlik, sadece lafta kalmamalı, yaşamın her alanında hissedilmelidir. Kadınların özgür, güçlü ve güven dolu; gençlerin umutlu, üretken ve söz sahibi olduğu; kimsenin cinsiyetinden veya kimliğinden ötürü ayrım görmediği bir Kuzey Kıbrıs için çalışıyoruz. Bu da ancak köklü bir toplumsal dönüşüm ve kararlılıkla uygulanan politikalarla mümkün olacak; TDP bu dönüşümün öncüsü olmaya adaydır.